भारताने अलीकडेच अण्वस्त्र वाहून नेण्याची क्षमता असलेल्या अग्नी–3 या बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्राची यशस्वी चाचणी करून आपल्या सामरिक सामर्थ्याची पुन्हा एकदा प्रचिती दिली आहे. ओडिशा किनाऱ्याजवळील चांदीपूर येथून करण्यात आलेली ही चाचणी भारताच्या संरक्षण सज्जतेच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाची मानली जात आहे.
अग्नी–3 क्षेपणास्त्राची चाचणी ही केवळ प्रयोगशाळेतील चाचणी नसून, ती प्रत्यक्ष युद्धसदृश परिस्थितीत कार्यक्षम आहे की नाही, हे तपासण्यासाठी करण्यात येते. या चाचणीदरम्यान हे क्षेपणास्त्र उत्पादनातून यादृच्छिकरित्या निवडण्यात आले होते, ज्यामुळे त्याची प्रत्यक्ष विश्वासार्हता सिद्ध झाली आहे. ही संपूर्ण चाचणी भारतीय लष्कराच्या स्ट्रॅटेजिक फोर्सेस कमांड (SFC) कडून नियमित प्रशिक्षण सरावाचा भाग म्हणून पार पडली.
ऑटो-लाँचचा आदेश दिल्यानंतर दोन टप्प्यांचे, घन इंधनावर चालणारे अग्नी–3 क्षेपणास्त्र ठरवलेल्या उड्डाण मार्गाने वेगाने झेपावले. अत्यंत अचूकतेने ते बंगालच्या उपसागरातील पूर्वनिश्चित लक्ष्यावर पोहोचले. या संपूर्ण प्रक्रियेवर पूर्व किनाऱ्यावरील अत्याधुनिक रडार प्रणाली, टेलिमेट्री तसेच इलेक्ट्रो-ऑप्टिकल उपकरणांच्या माध्यमातून बारकाईने लक्ष ठेवण्यात आले.
संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था (DRDO) च्या सूत्रांनुसार, चाचणीदरम्यान सर्व तांत्रिक आणि कार्यात्मक उद्दिष्टे पूर्ण झाली. सुमारे 17 मीटर लांबीचे हे क्षेपणास्त्र 1.5 टन वजनाचा पेलोड वाहून नेण्यास सक्षम असून, त्याची मारक क्षमता 3,000 किलोमीटरपेक्षा अधिक आहे. त्यामुळे भारताच्या दीर्घ पल्ल्याच्या संरक्षण क्षमतेत अग्नी–3 महत्त्वाची भूमिका बजावत आहे.
अग्नी–3 हे क्षेपणास्त्र आधीच भारतीय सशस्त्र दलात सामील करण्यात आले आहे. हे क्षेपणास्त्र केवळ हल्ल्याच्या दृष्टीनेच नव्हे, तर प्रतिबंधक शक्ती (Deterrence) म्हणूनही अत्यंत प्रभावी मानले जाते. अशा क्षेपणास्त्रांच्या यशस्वी चाचण्या संभाव्य शत्रूंना भारताच्या संरक्षण क्षमतेचा स्पष्ट संदेश देतात.
एकूणच, अग्नी–3 क्षेपणास्त्राची यशस्वी चाचणी ही भारताच्या संरक्षण संशोधन, तंत्रज्ञान आणि लष्करी सज्जतेचा ठोस पुरावा आहे.
बदलत्या जागतिक परिस्थितीत देशाची सुरक्षितता मजबूत ठेवण्यासाठी अशा चाचण्या आवश्यक असून, त्या भारताला आत्मनिर्भर आणि सक्षम राष्ट्र बनवण्याच्या दिशेने एक महत्त्वाचे पाऊल आहेत.
सुरज दिलीपराव कुलकर्णी
#DRDO
#Agni3
Leave a Reply