Category: educational

  • The Transformative Role of AI in the Education Sector

    Keywords:

    #AIinEducation #ArtificialIntelligence #EdTech #EducationTechnology #NEP2020 #FutureOfLearning #DigitalEducation #AIforTeachers #PersonalizedLearning

    Description:

    тАЬAs soon as it works, no one calls it AI anymore.тАЭ тАФ John McCarthy (The Father of Artificial Intelligence)

    ЁЯМЯ Introduction: AI тАФ The Game Changer in Education

    Artificial Intelligence (AI) is no longer just a futuristic idea тАФ itтАЩs actively transforming classrooms, curriculums, and the way knowledge is delivered. From personalized learning to automated administration, AI is redefining how students learn, how teachers teach, and how institutions function.

    In India, especially across Tier-2 and Tier-3 cities, AI holds the power to bridge educational gaps, improve accessibility, and enhance the quality of learning.

    ЁЯОп Personalized Learning: Education Tailored for Every Student

    Every learner is unique тАФ and AI understands that. Traditional classrooms often use the same teaching approach for all students, but AI enables personalized education by:

    1. Analyzing student data such as pace, performance, and preferences.
    2. Adjusting content difficulty levels in real time.
    3. Providing instant, intelligent feedback to improve learning outcomes.


    Example: Platforms like BYJUтАЩS, Khan Academy, and Coursera use AI-powered adaptive learning to customize lessons. Tools like Microsoft Copilot and ChatGPT help explain complex concepts and assist with writing, summarizing, and problem-solving.


    ЁЯза AI Tutors: 24×7 Learning Companions

    AI-based virtual tutors act like personal educators available anytime, anywhere. They:

    1. Offer one-on-one interaction experiences.
    2. Use Natural Language Processing (NLP) to understand and respond to student queries.
    3. Provide explanations, hints, and even emotional encouragement.


    These systems ensure that quality learning is accessible to all, even beyond classroom hours.


    ЁЯУЭ Automated Assessment and Instant Feedback

    Grading and feedback are essential but time-consuming tasks for teachers. AI simplifies this process by:

    1. Automatically evaluating multiple-choice, short-answer, and even essay-type responses.
    2. Offering detailed feedback on structure, clarity, and grammar.
    3. Detecting plagiarism to ensure academic integrity.


    With AI handling repetitive tasks, teachers can focus more on guidance, creativity, and mentorship.


    ЁЯПл Smarter Institutional Administration

    AI is improving the efficiency of schools and colleges through automation and analytics. It helps with:

    1. Scheduling classes, exams, and meetings intelligently.
    2. Using chatbots to answer student queries on admissions or results.
    3. Applying predictive analytics to forecast trends and resource requirements.


    Example: AICTEтАЩs IDEA Labs and digital initiatives are promoting data-driven decision-making and innovation in higher education.

    ЁЯМН Inclusive and Accessible Education

    AI is a powerful tool for creating inclusive learning environments. It ensures that every student тАФ regardless of ability or background тАФ can access quality education.

    Speech-to-text and text-to-speech systems assist students with hearing or visual impairments.

    Language translation tools make content available in regional Indian languages.

    Adaptive learning interfaces support learners with special needs.


    With AI, education becomes more equitable and accessible for all.


    ЁЯУК Predictive Analytics: Supporting Student Success

    AI can identify learning patterns and predict potential challenges before they occur. It helps in:

    1. Detecting students at risk of underperforming or dropping out.
    2. Suggesting targeted interventions like mentoring, peer learning, or extra coaching.
    3. Monitoring emotional well-being through sentiment analysis of assignments and feedback.


    Such data-driven insights enable schools to improve retention rates and overall academic performance.


    ЁЯзСтАНЁЯПл Empowering Teachers, Not Replacing Them

    AI is designed to assist educators, not replace them. With the right tools, teachers can:

    1. Create engaging lesson plans and presentations faster.
    2. Simplify complex topics using visual or interactive explanations.
    3. Communicate effectively with parents and students through automated updates and reports.


    AI enhances the teacherтАЩs role тАФ helping them focus on creativity, empathy, and student connection.


    тЪЦя╕П Ethical Considerations and Challenges

    While AI offers tremendous potential, it also raises important ethical questions that must be addressed responsibly:

    1. Data Privacy: Protecting sensitive student information is essential.
    2. Bias in Algorithms: AI must be trained on diverse datasets to ensure fairness.
    3. Digital Divide: Many students still lack access to technology, particularly in rural areas.

    Balanced policies, inclusive design, and continuous teacher training are vital to overcoming these challenges.

    ЁЯЗоЁЯЗ│ AI and NEP 2020: IndiaтАЩs Vision for Future Learning

    IndiaтАЩs National Education Policy (NEP) 2020 emphasizes integrating technology into every aspect of education. AI plays a crucial role in realizing this vision through:

    1. SWAYAM and DIKSHA platforms offering multilingual, AI-assisted learning content.
    2. AICTEтАЩs IDEA Labs fostering innovation and technical skill development.
    3. Indian EdTech startups designing AI-based educational solutions suited for local needs.


    AI is helping shape a new generation of learners equipped for a digital and global future.


    ЁЯФЪ Conclusion: Building a Future-Ready Education System

    Artificial Intelligence is more than a technological tool тАФ it represents a shift in how we think about learning. It promotes creativity, inclusivity, and lifelong growth.

    As AI continues to evolve, it will empower both teachers and students to learn smarter, faster, and deeper. By combining human intelligence and compassion with machine precision and efficiency, education can truly become personalized, inclusive, and future-ready.

    – Suraj Deeliprao Kulkarni

  • рд╢рд┐рдХреНрд╖рдг рдХреНрд╖реЗрддреНрд░рд╛рддреАрд▓ рдХреГрддреНрд░рд┐рдо рдмреБрджреНрдзрд┐рдорддреНрддрд╛ (AI): рдПрдХ рдХреНрд░рд╛рдВрддрд┐рдХрд╛рд░реА рдмрджрд▓

    Keywords: рд╢рд┐рдХреНрд╖рдгрд╛рддреАрд▓ AI рд╡рд╛рдкрд░ , рдХреГрддреНрд░рд┐рдо рдмреБрджреНрдзрд┐рдорддреНрддрд╛ рд╢рд┐рдХреНрд╖рдг,  AI in Marathi education,NEP 2020 рдЖрдгрд┐ AI, AI for students, рд╕реНрдорд╛рд░реНрдЯ рд╢рд┐рдХреНрд╖рдг рдкреНрд░рдгрд╛рд▓реА , рд╡реИрдпрдХреНрддрд┐рдХ рд╢рд┐рдХреНрд╖рдг AI , рд╢рд┐рдХреНрд╖рдг рд╕реБрдзрд╛рд░рдгрд╛ рднрд╛рд░рдд,  AI tools for teachers,- рдорд░рд╛рдареА рд╢рд┐рдХреНрд╖рдг рддрдВрддреНрд░рдЬреНрдЮрд╛рди 

    Description:

    AI in education

    рдХреГрддреНрд░рд┐рдо рдмреБрджреНрдзрд┐рдорддреНрддрд╛ рдореНрд╣рдгрдЬреЗ рдХреЗрд╡рд│ рднрд╡рд┐рд╖реНрдпрд╛рдЪреА рд╕рдВрдХрд▓реНрдкрдирд╛ рдирд╛рд╣реА, рддрд░ рдЖрдЬрдЪреНрдпрд╛ рд╢рд┐рдХреНрд╖рдг рдХреНрд╖реЗрддреНрд░рд╛рдд рддреА рдПрдХ рдкреНрд░рднрд╛рд╡реА рд╢рдХреНрддреА рдард░рдд рдЖрд╣реЗ. рд╡реИрдпрдХреНрддрд┐рдХ рд╢рд┐рдХреНрд╖рдг, рдкреНрд░рд╢рд╛рд╕рдХреАрдп рдХрд╛рдорд╛рдВрдЪреА рд╕реНрд╡рдпрдВрдЪрд▓рди рдкреНрд░рдХреНрд░рд┐рдпрд╛, рдЖрдгрд┐ рд╡рд┐рджреНрдпрд╛рд░реНрдереНрдпрд╛рдВрдЪрд╛ рд╕рд╣рднрд╛рдЧ рд╡рд╛рдврд╡рдгреЗ тАФ рдЕрд╢рд╛ рдЕрдиреЗрдХ рдкрд╛рддрд│реНрдпрд╛рдВрд╡рд░ AI рд╢рд┐рдХреНрд╖рдгрдкрджреНрдзрддреАрдд рдЖрдореВрд▓рд╛рдЧреНрд░ рдмрджрд▓ рдШрдбрд╡рдд рдЖрд╣реЗ. рдЕрдиреЗрдХ рд╢рд╣рд░рд╛рдВрдордзреНрдпреЗ AI рд╣реА рд╢реИрдХреНрд╖рдгрд┐рдХ рджрд░реНрдЬрд╛ рдЙрдВрдЪрд╛рд╡рдгреНрдпрд╛рд╕рд╛рдареА рдЖрдгрд┐ рдбрд┐рдЬрд┐рдЯрд▓ рджрд░реА рднрд░реВрди рдХрд╛рдврдгреНрдпрд╛рд╕рд╛рдареА рдПрдХ рдорд╣рддреНрддреНрд╡рд╛рдЪреА рд╕рдВрдзреА рдард░реВ рд╢рдХрддреЗ.

    1. ЁЯОп рд╡реИрдпрдХреНрддрд┐рдХреГрдд рд╢рд┐рдХреНрд╖рдг: рдкреНрд░рддреНрдпреЗрдХ рд╡рд┐рджреНрдпрд╛рд░реНрдереНрдпрд╛рдЪреНрдпрд╛ рдЧрд░рдЬреЗрдиреБрд╕рд╛рд░ рд╢рд┐рдХреНрд╖рдг

    AI рдЪрд╛ рд╕рд░реНрд╡рд╛рдд рдореЛрдард╛ рдлрд╛рдпрджрд╛ рдореНрд╣рдгрдЬреЗ рдкреНрд░рддреНрдпреЗрдХ рд╡рд┐рджреНрдпрд╛рд░реНрдереНрдпрд╛рдЪреНрдпрд╛ рдЧрддреАрдиреБрд╕рд╛рд░ рдЖрдгрд┐ рд╢рд┐рдХрдгреНрдпрд╛рдЪреНрдпрд╛ рдкрджреНрдзрддреАрдиреБрд╕рд╛рд░ рд╢рд┐рдХреНрд╖рдг рд╕рд╛рджрд░ рдХрд░рдгреЗ:

    – рд╡рд┐рджреНрдпрд╛рд░реНрдереНрдпрд╛рдВрдЪреНрдпрд╛ рдХрд╛рдордЧрд┐рд░реАрдЪрд╛ рдЖрдгрд┐ рд╢рд┐рдХрдгреНрдпрд╛рдЪреНрдпрд╛ рд╕рд╡рдпреАрдВрдЪрд╛ рдЕрднреНрдпрд╛рд╕ рдХрд░реВрди рдпреЛрдЧреНрдп рдЕрднреНрдпрд╛рд╕рдХреНрд░рдо рд╕реБрдЪрд╡рдгреЗ 
    – рдЕрдбрдЪрдгреАрдЪреНрдпрд╛ рдард┐рдХрд╛рдгреА рдЕрдзрд┐рдХ рд╕рд░рд╛рд╡ рджреЗрдгреЗ рдЖрдгрд┐ рдкреНрд░рдЧрддреАрдиреБрд╕рд╛рд░ рдкреБрдвреЗ рдиреЗрдгреЗ 
    – рддреНрд╡рд░рд┐рдд рдЕрднрд┐рдкреНрд░рд╛рдп рджреЗрдгреЗ, рдЬреЗрдгреЗрдХрд░реВрди рдЪреБрдХрд╛ рд▓рдЧреЗрдЪ рд╕реБрдзрд╛рд░рддрд╛ рдпреЗрддреАрд▓ 

    рдЙрджрд╛рд╣рд░рдг: BYJUтАЩS, Khan Academy рдпрд╛рдВрд╕рд╛рд░рдЦреНрдпрд╛ рдкреНрд▓реЕрдЯрдлреЙрд░реНрдореНрд╕ AI рд╡рд╛рдкрд░реВрди рд╡рд┐рджреНрдпрд╛рд░реНрдереНрдпрд╛рдВрдЪреНрдпрд╛ рдкреНрд░рддрд┐рд╕рд╛рджрд╛рдиреБрд╕рд╛рд░ рдЕрднреНрдпрд╛рд╕рдХреНрд░рдо рд╕рд╛рджрд░ рдХрд░рддрд╛рдд.

    2. ЁЯза рдмреБрджреНрдзрд┐рдорд╛рди рдЯреНрдпреВрдЯрд░ рдкреНрд░рдгрд╛рд▓реА

    AI рдЖрдзрд╛рд░рд┐рдд рд╡реНрд╣рд░реНрдЪреНрдпреБрдЕрд▓ рдЯреНрдпреВрдЯрд░ рд╣реЗ реирекxрен рдЙрдкрд▓рдмреНрдз рдЕрд╕рддрд╛рдд:

    – рд╡реИрдпрдХреНрддрд┐рдХ рдорд╛рд░реНрдЧрджрд░реНрд╢рдирд╛рд╕рд╛рд░рдЦрд╛ рдЕрдиреБрднрд╡ рджреЗрддрд╛рдд┬а
    – рдиреИрд╕рд░реНрдЧрд┐рдХ рднрд╛рд╖рд╛ рдкреНрд░рдХреНрд░рд┐рдпрд╛ (NLP) рд╡рд╛рдкрд░реВрди рд╡рд┐рджреНрдпрд╛рд░реНрдереНрдпрд╛рдВрдЪреЗ рдкреНрд░рд╢реНрди рд╕рдордЬрддрд╛рдд┬а
    – рдорд╛рд░реНрдЧрджрд░реНрд╢рди, рд╕рдВрдХреЗрдд рдЖрдгрд┐ рдкреНрд░реЛрддреНрд╕рд╛рд╣рди рджреЗрддрд╛рдд┬а

    рдлрд╛рдпрджрд╛: рдЧреНрд░рд╛рдореАрдг рднрд╛рдЧрд╛рддреАрд▓ рд╡рд┐рджреНрдпрд╛рд░реНрдереНрдпрд╛рдВрдирд╛ рджрд░реНрдЬреЗрджрд╛рд░ рд╢рд┐рдХреНрд╖рдг рдорд┐рд│рд╡рдгреНрдпрд╛рдЪреА рд╕рдВрдзреА рдорд┐рд│рддреЗ.

    3. ЁЯУЭ рд╕реНрд╡рдпрдВрдЪрд▓рд┐рдд рдореВрд▓реНрдпрдорд╛рдкрди рд╡ рдЕрднрд┐рдкреНрд░рд╛рдп

    AI рд╢рд┐рдХреНрд╖рдХрд╛рдВрдЪреЗ рдореВрд▓реНрдпрдорд╛рдкрдирд╛рдЪреЗ рдУрдЭреЗ рдХрдореА рдХрд░рддреЗ:

    – рдмрд╣реБрдкрд░реНрдпрд╛рдпреА рдкреНрд░рд╢реНрди, рд▓рдШреБрддреНрддрд░, рдирд┐рдмрдВрдз рдпрд╛рдВрдЪреЗ рдореВрд▓реНрдпрдорд╛рдкрди рдХрд░рддреЗ┬а
    – рд╡реНрдпрд╛рдХрд░рдг, рдорд╛рдВрдбрдгреА, рд╡рд┐рд╖рдпрд╡рд╕реНрддреВ рдпрд╛рд╡рд░ рдЖрдзрд╛рд░рд┐рдд рдЕрднрд┐рдкреНрд░рд╛рдп рджреЗрддреЗ┬а
    – рд╕рд╛рд╣рд┐рддреНрдп рдЪреЛрд░реА (plagiarism) рд╢реЛрдзреВрди рдХрд╛рдврддреЗ┬а

    4. ЁЯПл рдкреНрд░рд╢рд╛рд╕рдХреАрдп рдХрд╛рд░реНрдпрдХреНрд╖рдорддрд╛

    AI рд╕рдВрд╕реНрдереЗрдЪреНрдпрд╛ рджреИрдирдВрджрд┐рди рдХрд╛рдордХрд╛рдЬрд╛рдд рдорджрдд рдХрд░рддреЗ:

    – рд╡рд░реНрдЧ рд╡ рдкрд░реАрдХреНрд╖рд╛ рд╡реЗрд│рд╛рдкрддреНрд░рдХ рд╕реНрд╡рдпрдВрдЪрд▓рд┐рддрдкрдгреЗ рддрдпрд╛рд░ рдХрд░рдгреЗ 
    – рдкреНрд░рд╡реЗрд╢, рдлреА, рд╡реЗрд│рд╛рдкрддреНрд░рдХ рдпрд╛рд╕рд╛рдареА рдЪреЕрдЯрдмреЙрдЯреНрд╕ 
    – рдкреНрд░рд╡реЗрд╢ рдкреНрд░рд╡рд╛рд╣, рдЧрд│рддреА рдзреЛрдХреЗ, рд╕рдВрд╕рд╛рдзрди рдЧрд░рдЬрд╛ рдпрд╛рдВрдЪреЗ рд╡рд┐рд╢реНрд▓реЗрд╖рдг 

    рдЙрджрд╛рд╣рд░рдг: AICTE рдЪреНрдпрд╛ IDEA Labs рд╕рд╛рд░рдЦреНрдпрд╛ рдЙрдкрдХреНрд░рдорд╛рдВрдореБрд│реЗ рд╕рдВрд╕реНрдерд╛рдВрдирд╛ рдирд╡рдХрд▓реНрдкрдирд╛рдВрдирд╛ рдЪрд╛рд▓рдирд╛ рдорд┐рд│рддреЗ.


    5. ЁЯМН рд╕рдорд╛рд╡реЗрд╢рдХ рд╡ рд╕реБрд▓рдн рд╢рд┐рдХреНрд╖рдг

    AI рд╡рд┐рд╡рд┐рдз рдХреНрд╖рдорддреЗрдЪреНрдпрд╛ рд╡рд┐рджреНрдпрд╛рд░реНрдереНрдпрд╛рдВрд╕рд╛рдареА рд╢рд┐рдХреНрд╖рдг рд╕реБрд▓рдн рдХрд░рддреЗ:

    – Speech-to-text рдЖрдгрд┐ text-to-speech рддрдВрддреНрд░рдЬреНрдЮрд╛рди 
    – рднрд╛рд╖рд╛рдВрддрд░ рд╕реБрд╡рд┐рдзрд╛, рдЬрд╕реЗ рдХреА рдЗрдВрдЧреНрд░рдЬреА рддреЗ рдорд░рд╛рдареА 
    – Adaptive interfaces рдЬреЗ рд╡рд┐рд╢реЗрд╖ рдЧрд░рдЬрд╛ рдЕрд╕рд▓реЗрд▓реНрдпрд╛ рд╡рд┐рджреНрдпрд╛рд░реНрдереНрдпрд╛рдВрд╕рд╛рдареА рдЙрдкрдпреБрдХреНрдд 

    6. ЁЯУК рд╡рд┐рджреНрдпрд╛рд░реНрдереНрдпрд╛рдВрдЪреНрдпрд╛ рдпрд╢рд╛рд╕рд╛рдареА рднрд╡рд┐рд╖реНрдпрд╡рд╛рдгреА рд╡рд┐рд╢реНрд▓реЗрд╖рдг

    AI рд╡рд┐рджреНрдпрд╛рд░реНрдереНрдпрд╛рдВрдЪреНрдпрд╛ рд╡рд░реНрддрдирд╛рдЪрд╛ рдЕрднреНрдпрд╛рд╕ рдХрд░реВрди:

    – рдзреЛрдХрд╛ рдЕрд╕рд▓реЗрд▓реНрдпрд╛ рд╡рд┐рджреНрдпрд╛рд░реНрдереНрдпрд╛рдВрдЪреА рдУрд│рдЦ рдкрдЯрд╡рддреЗ 
    – рдпреЛрдЧреНрдп рд╡реЗрд│реА рд╕рдореБрдкрджреЗрд╢рди, рдкреВрд░рдХ рд╡рд░реНрдЧ рдпрд╛рдВрд╕рд╛рд░рдЦреА рдорджрдд рд╕реБрдЪрд╡рддреЗ 
    – рд╡рд┐рджреНрдпрд╛рд░реНрдереНрдпрд╛рдВрдЪреНрдпрд╛ рднрд╛рд╡рдирд╛ рд╕рдордЬреВрди рдШреЗрдгреНрдпрд╛рд╕рд╛рдареА рд▓реЗрдЦрдирд╛рддреАрд▓ рднрд╛рд╡рдирд╛ рдУрд│рдЦрддреЗ 

    7. ЁЯзСтАНЁЯПл рд╢рд┐рдХреНрд╖рдХрд╛рдВрдирд╛ рд╕рдХреНрд╖рдо рдмрдирд╡рдгрд╛рд░реЗ рддрдВрддреНрд░рдЬреНрдЮрд╛рди

    AI рд╢рд┐рдХреНрд╖рдХрд╛рдВрдЪреА рдЬрд╛рдЧрд╛ рдШреЗрдгрд╛рд░ рдирд╛рд╣реА, рддрд░ рддреНрдпрд╛рдВрдирд╛ рдЕрдзрд┐рдХ рдкреНрд░рднрд╛рд╡реА рдмрдирд╡рддреЗ:

    – рдзрдбреЗ рддрдпрд╛рд░ рдХрд░рдгреЗ, рдиреЛрдЯреНрд╕ рдмрдирд╡рдгреЗ┬а
    – рдХреНрд▓рд┐рд╖реНрдЯ рд╕рдВрдХрд▓реНрдкрдирд╛ рд╕реЛрдкреНрдпрд╛ рднрд╛рд╖реЗрдд рдХрд┐рдВрд╡рд╛ рджреГрд╢реНрдп рд╕реНрд╡рд░реВрдкрд╛рдд рд╕рд╛рджрд░ рдХрд░рдгреЗ┬а
    – рдкрд╛рд▓рдХрд╛рдВрд╢реА рд╕рдВрд╡рд╛рджрд╛рд╕рд╛рдареА рдиреЛрдЯреАрд╕реЗрд╕, рдЕрд╣рд╡рд╛рд▓ рддрдпрд╛рд░ рдХрд░рдгреЗ┬а

    рддреБрдордЪреНрдпрд╛рд╕рд╛рд░рдЦреНрдпрд╛ рд╢рд┐рдХреНрд╖рдХрд╛рдВрд╕рд╛рдареА: Copilot рд╕рд╛рд░рдЦреА AI рд╕рд╛рдзрдиреЗ рд╡рд┐рджреНрдпрд╛рд░реНрдереНрдпрд╛рдВрд╕рд╛рдареА рд╕рдВрджреЗрд╢ рддрдпрд╛рд░ рдХрд░рдгреЗ, рдЕрд╣рд╡рд╛рд▓ рд▓рд┐рд╣рд┐рдгреЗ, рдмреНрд▓реЙрдЧрд╕рд╛рдареА рджреГрд╢реНрдпреЗ рддрдпрд╛рд░ рдХрд░рдгреЗ рдпрд╛рд╕рд╛рдареА рдЙрдкрдпреБрдХреНрдд рдард░рддрд╛рдд.

    8. тЪЦя╕П рдиреИрддрд┐рдХ рдмрд╛рдмреА рд╡ рдЖрд╡реНрд╣рд╛рдиреЗ

    AI рд╡рд╛рдкрд░рддрд╛рдирд╛ рдХрд╛рд╣реА рдорд╣рддреНрддреНрд╡рд╛рдЪреНрдпрд╛ рдЧреЛрд╖реНрдЯреА рд▓рдХреНрд╖рд╛рдд рдШреНрдпрд╛рд╡реНрдпрд╛рдд:

    – рдбреЗрдЯрд╛ рдЧреЛрдкрдиреАрдпрддрд╛: рд╡рд┐рджреНрдпрд╛рд░реНрдереНрдпрд╛рдВрдЪреА рдорд╛рд╣рд┐рддреА рд╕реБрд░рдХреНрд╖рд┐рдд рдареЗрд╡рдгреЗ рдЖрд╡рд╢реНрдпрдХ┬а
    – рдкреВрд░реНрд╡рдЧреНрд░рд╣: рд╡рд┐рд╡рд┐рдз рдкрд╛рд░реНрд╢реНрд╡рднреВрдореАрд╡рд░ рдЖрдзрд╛рд░рд┐рдд рдбреЗрдЯрд╛рд╡рд░ AI рдкреНрд░рд╢рд┐рдХреНрд╖рд┐рдд рдХрд░рдгреЗ рдЖрд╡рд╢реНрдпрдХ┬а
    – рдбрд┐рдЬрд┐рдЯрд▓ рджрд░реА: рд╕рд░реНрд╡ рд╡рд┐рджреНрдпрд╛рд░реНрдереНрдпрд╛рдВрдирд╛ рд╕рдорд╛рди рддрд╛рдВрддреНрд░рд┐рдХ рд╕реБрд╡рд┐рдзрд╛ рдорд┐рд│рдгреЗ рдЧрд░рдЬреЗрдЪреЗ┬а

    9. ЁЯЗоЁЯЗ│ рднрд╛рд░рддреАрдп рд╕рдВрджрд░реНрдн: рд╕рдВрдзреА рдЖрдгрд┐ рдирд╡рдХрд▓реНрдкрдирд╛

    NEP 2020 рдордзреНрдпреЗ рддрдВрддреНрд░рдЬреНрдЮрд╛рдирд╛рдЪрд╛ рд╕рдорд╛рд╡реЗрд╢ рдорд╣рддреНрддреНрд╡рд╛рдЪрд╛ рдорд╛рдирд▓рд╛ рдЖрд╣реЗ. рднрд╛рд░рддрд╛рдд:

    AICTE IDEA Labs рд╡рд┐рджреНрдпрд╛рд░реНрдереНрдпрд╛рдВрдирд╛ рдкреНрд░рдпреЛрдЧрд╢реАрд▓ рд╢рд┐рдХреНрд╖рдг рджреЗрддрд╛рдд┬а
    – SWAYAM, DIKSHA рд╕рд╛рд░рдЦреЗ рдкреНрд▓реЕрдЯрдлреЙрд░реНрдо AI рд╡рд╛рдкрд░реВрди рдмрд╣реБрднрд╛рд╖рд┐рдХ рд╢рд┐рдХреНрд╖рдг рджреЗрддрд╛рдд┬а
    – EdTech рд╕реНрдЯрд╛рд░реНрдЯрдЕрдкреНрд╕ рднрд╛рд░рддреАрдп рдЧрд░рдЬрд╛рдВрдиреБрд╕рд╛рд░ AI рд╕рд╛рдзрдиреЗ рд╡рд┐рдХрд╕рд┐рдд рдХрд░рдд рдЖрд╣реЗрдд┬а

    рдЕрдиреЗрдХ рднрд╛рдЧрд╛рдд AI рд╢реЗрддреА рд╢рд┐рдХреНрд╖рдг, рд╡реНрдпрд╡рд╕рд╛рдпрд┐рдХ рдкреНрд░рд╢рд┐рдХреНрд╖рдг, рд╕реНрдерд╛рдирд┐рдХ рднрд╛рд╖рд╛рдВрддреАрд▓ рд╢рд┐рдХреНрд╖рдг рдпрд╛рд╕рд╛рдареА рдЙрдкрдпреБрдХреНрдд рдард░реВ рд╢рдХрддреЗ.

    ЁЯФЪ рдирд┐рд╖реНрдХрд░реНрд╖: рднрд╡рд┐рд╖реНрдпрдХрд╛рд▓реАрди рд╢рд┐рдХреНрд╖рдгрд╛рдЪреА рджрд┐рд╢рд╛

    AI рд╣реЗ рдХреЗрд╡рд│ рдПрдХ рд╕рд╛рдзрди рдирд╛рд╣реА, рддрд░ рд╢рд┐рдХреНрд╖рдгрд╛рдЪреА рд╕рдВрдХрд▓реНрдкрдирд╛ рдмрджрд▓рдгрд╛рд░реЗ рдорд╛рдзреНрдпрдо рдЖрд╣реЗ. рд╕рдорд╛рд╡реЗрд╢рдХрддрд╛, рдХреМрд╢рд▓реНрдпрд╡рд┐рдХрд╛рд╕ рдЖрдгрд┐ рдЖрдЬреАрд╡рди рд╢рд┐рдХреНрд╖рдг рдпрд╛рд╕рд╛рдареА AI рдПрдХ рдорд╣рддреНрддреНрд╡рд╛рдЪрд╛ рднрд╛рдЧ рдард░рддреЛ. рд╢рд┐рдХреНрд╖рдХ, рдкрд╛рд▓рдХ, рдЖрдгрд┐ рдзреЛрд░рдгрдХрд░реНрддреНрдпрд╛рдВрдиреА рдПрдХрддреНрд░ рдпреЗрдКрди рдпрд╛ рддрдВрддреНрд░рдЬреНрдЮрд╛рдирд╛рдЪрд╛ рдпреЛрдЧреНрдп рд╡рд╛рдкрд░ рдХреЗрд▓реНрдпрд╛рд╕ рд╢рд┐рдХреНрд╖рдг рдЕрдзрд┐рдХ рдЕрд░реНрдердкреВрд░реНрдг, рдкреНрд░рднрд╛рд╡реА рдЖрдгрд┐ рд╕рд░реНрд╡рд╕рдорд╛рд╡реЗрд╢рдХ рд╣реЛрдК рд╢рдХрддреЗ.

    – рд╕реБрд░рдЬ рджрд┐рд▓реАрдкрд░рд╛рд╡ рдХреБрд▓рдХрд░реНрдгреА

  • рддрд░реБрдг рдордирд╛рдВрдЪреА рдШрдбрд╡рдгреВрдХ: рднрд╛рд░рддрд╛рддреАрд▓ рд╢рд╛рд▓реЗрдп рд╢рд┐рдХреНрд╖рдгрд╛рдЪрд╛ рдирд╡рд╛ рдХрд╛рд│

    Shaping young minds

    рднрд╛рд░рддрд╛рдордзреНрдпреЗ рд╢рд╛рд▓реЗрдп рд╢рд┐рдХреНрд╖рдг рдХреНрд╖реЗрддреНрд░рд╛рдд рдореЛрдард╛ рдмрджрд▓ рдШрдбрдд рдЖрд╣реЗ. рдЕрд▓реАрдХрдбреЗ рдкреБрдгреНрдпрд╛рддреАрд▓ рдПрдХрд╛ CBSE рд╢рд╛рд│реЗрдЪреНрдпрд╛ рдкреНрд░рдХрд▓реНрдк рдкреНрд░рджрд░реНрд╢рдирд╛рд▓рд╛ рднреЗрдЯ рджрд┐рд▓реА рдЕрд╕рддрд╛, рдЗрдпрддреНрддрд╛ рез рддреЗ рео рдордзреАрд▓ рд╡рд┐рджреНрдпрд╛рд░реНрдереНрдпрд╛рдВрдиреА рд╡рд╛рд░рд╕рд╛ рдЖрдгрд┐ рддрдВрддреНрд░рдЬреНрдЮрд╛рди рдпрд╛рд╕рд╛рд░рдЦреНрдпрд╛ рдЧреБрдВрддрд╛рдЧреБрдВрддреАрдЪреНрдпрд╛ рд╕рдВрдХрд▓реНрдкрдирд╛рдВрд╡рд░ рдЖрдзрд╛рд░рд┐рдд рдкреНрд░рдХрд▓реНрдк рд╕рд╛рджрд░ рдХреЗрд▓реЗ рд╣реЛрддреЗ. рд╡рд┐рд╢реЗрд╖ рдореНрд╣рдгрдЬреЗ, рддреНрдпрд╛рдВрдиреА Arduino рдмреЛрд░реНрдб рд╡рд╛рдкрд░реВрди рдХрд▓реНрдкрдХрддреЗрдиреЗ рдЖрдгрд┐ рд╕реНрдкрд╖реНрдЯрдкрдгреЗ рд╕рдВрдХрд▓реНрдкрдирд╛ рдорд╛рдВрдбрд▓реНрдпрд╛тАФрдЬреЗ рд╕рд╛рдорд╛рдиреНрдпрддрдГ рдкрджрд╡реА рд╕реНрддрд░рд╛рд╡рд░ рдкрд╛рд╣рд╛рдпрд▓рд╛ рдорд┐рд│рддрд╛рдд. рд╣реЗ рд╡рд┐рджреНрдпрд╛рд░реНрдереА рдХреЗрд╡рд│ рдкреБрд╕реНрддрдХрд╛рддреАрд▓ рдорд╛рд╣рд┐рддреА рд╢рд┐рдХрдд рдирд╛рд╣реАрдд, рддрд░ рддреА рдкреНрд░рддреНрдпрдХреНрд╖рд╛рдд рд╡рд╛рдкрд░рдд рдЖрд╣реЗрдд, рдЖрдгрд┐ рддреНрдпрд╛рдВрдЪреНрдпрд╛ рдирд╡рдХрд▓реНрдкрдирд╛рдВрдиреА рд╢рд┐рдХреНрд╖рдХрд╛рдВрдирд╛рд╣реА рдЖрд╢реНрдЪрд░реНрдпрдЪрдХрд┐рдд рдХреЗрд▓реЗ.

    рдЖрдЬрдЪреЗ рд╡рд┐рджреНрдпрд╛рд░реНрдереА рд▓рд╣рд╛рди рд╡рдпрд╛рддрдЪ Scratch, Python, C++ рдпрд╛рд╕рд╛рд░рдЦреНрдпрд╛ рдкреНрд░реЛрдЧреНрд░рд╛рдорд┐рдВрдЧ рднрд╛рд╖рд╛ рд╢рд┐рдХрдд рдЖрд╣реЗрдд. рдХреЛрдбрд┐рдВрдЧ рдЖрддрд╛ рдХреЗрд╡рд│ рдЙрдЪреНрдЪ рд╢рд┐рдХреНрд╖рдгрд╛рдкреБрд░рддреЗ рдорд░реНрдпрд╛рджрд┐рдд рд░рд╛рд╣рд┐рд▓реЗрд▓реЗ рдирд╛рд╣реАтАФрддреЗ рдореВрд▓рднреВрдд рдХреМрд╢рд▓реНрдп рдмрдирд▓реЗ рдЖрд╣реЗ. рдЕрднреНрдпрд╛рд╕рд╛рдмрд░реЛрдмрд░рдЪ рд╣реЗ рд╡рд┐рджреНрдпрд╛рд░реНрдереА рд╕рд╛рдВрд╕реНрдХреГрддрд┐рдХ рдХрд╛рд░реНрдпрдХреНрд░рдо, рдЦреЗрд│, рдЖрдгрд┐ рдкреНрд░рджрд░реНрд╢рдирд╛рдВрдордзреНрдпреЗ рдЙрддреНрд╕рд╛рд╣рд╛рдиреЗ рднрд╛рдЧ рдШреЗрдд рдЖрд╣реЗрдд, рдЬреНрдпрд╛рдореБрд│реЗ рддреНрдпрд╛рдВрдЪрд╛ рдЖрддреНрдорд╡рд┐рд╢реНрд╡рд╛рд╕ рдЖрдгрд┐ рд╕рд░реНрдЬрдирд╢реАрд▓рддрд╛ рд╡рд╛рдврдд рдЖрд╣реЗ. рдЕрд╢рд╛ рд╕рдорддреЛрд▓ рд╢рд┐рдХреНрд╖рдгрд╛рдореБрд│реЗ рддреЗ рд╡рд┐рдЪрд╛рд░ рдХрд░рдгрд╛рд░реЗ рдЖрдгрд┐ рд╕реНрд╡рддрдГрд▓рд╛ рдкреНрд░рднрд╛рд╡реАрдкрдгреЗ рд╡реНрдпрдХреНрдд рдХрд░рдгрд╛рд░реЗ рд╡рд┐рджреНрдпрд╛рд░реНрдереА рдмрдирдд рдЖрд╣реЗрдд.

    рдирд╡реАрди рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░реАрдп рд╢рд┐рдХреНрд╖рдг рдзреЛрд░рдг (NEP) 2020 рдпрд╛ рдмрджрд▓рд╛рдордзреНрдпреЗ рдорд╣рддреНрддреНрд╡рд╛рдЪреА рднреВрдорд┐рдХрд╛ рдмрдЬрд╛рд╡рдд рдЖрд╣реЗ. рд╣реЗ рдзреЛрд░рдг рдЕрдиреБрднрд╡рд╛рдзрд╛рд░рд┐рдд рд╢рд┐рдХреНрд╖рдг, рд╡рд┐рд╖рдпрд╛рдВрдордзреАрд▓ рдПрдХрд╛рддреНрдорддрд╛, рдЖрдгрд┐ рдХреМрд╢рд▓реНрдпрд╛рдзрд╛рд░рд┐рдд рд╢рд┐рдХреНрд╖рдгрд╛рд╡рд░ рднрд░ рджреЗрддреЗ. рдкрд╛рдард╛рдВрддрд░ рдХрдореА рдХрд░реВрди рдЖрдгрд┐ рдЬрд┐рдЬреНрдЮрд╛рд╕рд╛ рд╡рд╛рдврд╡реВрди, NEP рд╡рд┐рджреНрдпрд╛рд░реНрдереНрдпрд╛рдВрдирд╛ рд╢реЛрдз рдШреЗрдгреЗ, рдкреНрд░рд╢реНрди рд╡рд┐рдЪрд╛рд░рдгреЗ рдЖрдгрд┐ рдирд╡рдХрд▓реНрдкрдирд╛ рдХрд░рдгреЗ рдпрд╛рд╕рд╛рдареА рдкреНрд░реЛрддреНрд╕рд╛рд╣рд┐рдд рдХрд░рддреЗ. рд╢рд╛рд│рд╛ рдЖрддрд╛ рдХрд▓рд╛, рд╡рд┐рдЬреНрдЮрд╛рди рдЖрдгрд┐ рддрдВрддреНрд░рдЬреНрдЮрд╛рди рдпрд╛рдВрдЪрд╛ рд╕рдорд╛рд╡реЗрд╢ рдХрд░реВрди рд╢рд┐рдХреНрд╖рдг рдЖрдирдВрджрджрд╛рдпрдХ рдЖрдгрд┐ рдЕрд░реНрдердкреВрд░реНрдг рдмрдирд╡рдд рдЖрд╣реЗрдд.

    рд╕рд░рдХрд╛рд░рдЪреНрдпрд╛ рдЕрдЯрд▓ рдЯрд┐рдВрдХрд░рд┐рдВрдЧ рд▓реЕрдмреНрд╕, рдкреАрдПрдо рдИ-рд╡рд┐рджреНрдпрд╛, рдЖрдгрд┐ рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░реАрдп рдбрд┐рдЬрд┐рдЯрд▓ рд╢рд┐рдХреНрд╖рдг рд╕рдВрд░рдЪрдирд╛ (NDEAR) рдпрд╛рдВрд╕рд╛рд░рдЦреНрдпрд╛ рдЙрдкрдХреНрд░рдорд╛рдВрдореБрд│реЗ рд╢рд╛рд│рд╛рдВрдирд╛ рдЖрд╡рд╢реНрдпрдХ рд╕рдВрд╕рд╛рдзрдиреЗ рдЖрдгрд┐ рдбрд┐рдЬрд┐рдЯрд▓ рд╕реБрд╡рд┐рдзрд╛ рдорд┐рд│рдд рдЖрд╣реЗрдд. рдпрд╛ рдзреЛрд░рдгрд╛рдВрдЪрд╛ рдЙрджреНрджреЗрд╢ рдЧреНрд░рд╛рдореАрдг-рд╢рд╣рд░реА рдЕрдВрддрд░ рдХрдореА рдХрд░рдгреЗ рдЖрдгрд┐ рд╕рд░реНрд╡рд╛рдВрдирд╛ рджрд░реНрдЬреЗрджрд╛рд░ рд╢рд┐рдХреНрд╖рдг рдорд┐рд│рд╡реВрди рджреЗрдгреЗ рдЖрд╣реЗ. рдпрд╛ рдкреНрд░рдпрддреНрдирд╛рдВрдореБрд│реЗ рд╡рд┐рджреНрдпрд╛рд░реНрдереНрдпрд╛рдВрдирд╛ рдЙрджреНрдпреЛрдЬрдХрддрд╛, рд╡реНрдпрд╡рд╕реНрдерд╛рдкрди, рдЖрдгрд┐ рд╕рд╛рджрд░реАрдХрд░рдг рдХреМрд╢рд▓реНрдпрд╛рдВрдЪрд╛ рдЕрдиреБрднрд╡ рдорд┐рд│рдд рдЖрд╣реЗтАФрдЬреЗ рддреНрдпрд╛рдВрдирд╛ рднрд╡рд┐рд╖реНрдпрд╛рд╕рд╛рдареА рддрдпрд╛рд░ рдХрд░рдд рдЖрд╣реЗ.

    рд╕рдВрд╡рд╛рдж, рдЯреАрдорд╡рд░реНрдХ, рд╕рд╣рд╛рдиреБрднреВрддреА, рдЖрдгрд┐ рдиреЗрддреГрддреНрд╡ рдпрд╛рд╕рд╛рд░рдЦреНрдпрд╛ рд╕реЙрдлреНрдЯ рд╕реНрдХрд┐рд▓реНрд╕ рд╡рд░реНрдЧрд╛рддреАрд▓ рдЙрдкрдХреНрд░рдорд╛рдВрджреНрд╡рд╛рд░реЗ рдЖрдгрд┐ рдЧрдЯ рдкреНрд░рдХрд▓реНрдкрд╛рдВрджреНрд╡рд╛рд░реЗ рд╡рд┐рдХрд╕рд┐рдд рд╣реЛрдд рдЖрд╣реЗрдд. рд╡рд┐рджреНрдпрд╛рд░реНрдереА рдЖрдкрд▓реЗ рд╡рд┐рдЪрд╛рд░ рдХрд╕реЗ рдорд╛рдВрдбрд╛рдпрдЪреЗ, рдЗрддрд░рд╛рдВрд╢реА рдХрд╕реЗ рд╕рд╣рдХрд╛рд░реНрдп рдХрд░рд╛рдпрдЪреЗ, рдЖрдгрд┐ рд╡рд┐рд╡рд┐рдз рджреГрд╖реНрдЯрд┐рдХреЛрдирд╛рдВрдЪрд╛ рдЖрджрд░ рдХрд╕рд╛ рдХрд░рд╛рдпрдЪрд╛ рд╣реЗ рд╢рд┐рдХрдд рдЖрд╣реЗрдд. рдЕрд╢рд╛ рдкреНрд░рдХрд╛рд░рдЪреЗ рд╢рд┐рдХреНрд╖рдг рдХреЗрд╡рд│ рдХрд░рд┐рдЕрд░ рдШрдбрд╡рдд рдирд╛рд╣реАтАФрддреЗ рд╡реНрдпрдХреНрддрд┐рдорддреНрддреНрд╡ рдШрдбрд╡рддреЗ. рд╣реЗ рдореБрд▓рдВ рдЬрдмрд╛рдмрджрд╛рд░ рдЖрдгрд┐ рд╕рдВрд╡реЗрджрдирд╢реАрд▓ рдирд╛рдЧрд░рд┐рдХ рдмрдирд╡рдгреНрдпрд╛рд╕ рдорджрдд рдХрд░рддреЗ.

    рд╢рд┐рдХреНрд╖рдХ рдЖрддрд╛ рдорд╛рд░реНрдЧрджрд░реНрд╢рдХ рдЖрдгрд┐ рд╕рд▓реНрд▓рд╛рдЧрд╛рд░ рдмрдирдд рдЖрд╣реЗрдд, рдЬреЗ рд╡рд┐рджреНрдпрд╛рд░реНрдереНрдпрд╛рдВрдирд╛ рдкреНрд░рддреНрдпрдХреНрд╖ рдЕрдиреБрднрд╡рд╛рддреВрди рдЖрдгрд┐ рдкреНрд░рд╢реНрди рд╡рд┐рдЪрд╛рд░реВрди рд╢рд┐рдХрдгреНрдпрд╛рд╕ рдорджрдд рдХрд░рдд рдЖрд╣реЗрдд. рддреНрдпрд╛рдВрдЪреА рднреВрдорд┐рдХрд╛ рдЖрддрд╛ рдХреЗрд╡рд│ рд╢рд┐рдХрд╡рдгреНрдпрд╛рдкреБрд░рддреА рдорд░реНрдпрд╛рджрд┐рдд рдирд╛рд╣реА; рддреЗ рдореВрд▓реНрдп, рджреГрд╖реНрдЯрд┐рдХреЛрди рдЖрдгрд┐ рдЬреАрд╡рди рдХреМрд╢рд▓реНрдпреЗ рдШрдбрд╡рдд рдЖрд╣реЗрдд. рдкрд╛рд▓рдХрд╣реА рдЖрддрд╛ рд╢рд┐рдХреНрд╖рдгрд╛рдд рд╕рдХреНрд░рд┐рдп рднрд╛рдЧреАрджрд╛рд░ рдмрдирд▓реЗ рдЖрд╣реЗрддтАФрддреЗ рдШрд░реА рдЬрд┐рдЬреНрдЮрд╛рд╕рд╛ рд╡рд╛рдврд╡рддрд╛рдд, рд╢рд╛рд│реЗрдЪреНрдпрд╛ рдЙрдкрдХреНрд░рдорд╛рдВрдирд╛ рдкрд╛рдард┐рдВрдмрд╛ рджреЗрддрд╛рдд, рдЖрдгрд┐ рдореБрд▓рд╛рдВрдЪреНрдпрд╛ рдпрд╢рд╛рдЪрд╛ рдЖрдирдВрдж рд╕рд╛рдЬрд░рд╛ рдХрд░рддрд╛рдд.

    рд╢рд╛рд│рд╛, рдкрд╛рд▓рдХ, рдЖрдгрд┐ рдзреЛрд░рдгрдХрд░реНрддреЗ рдпрд╛рдВрдЪреНрдпрд╛рддреАрд▓ рд╣реЗ рд╕рд╣рдХрд╛рд░реНрдп рдПрдХ рдЕрд╢реА рд╢реИрдХреНрд╖рдгрд┐рдХ рд╡реНрдпрд╡рд╕реНрдерд╛ рдирд┐рд░реНрдорд╛рдг рдХрд░рдд рдЖрд╣реЗ рдЬрд┐рдереЗ рд╡рд┐рджреНрдпрд╛рд░реНрдереА рдлреБрд▓рддрд╛рдд. рдЬреЗрд╡реНрд╣рд╛ рд╢рд┐рдХреНрд╖рдг рдореВрд▓реНрдпрд╛рдВрд╡рд░ рдЖрдзрд╛рд░рд┐рдд рдЖрдгрд┐ рдХреМрд╢рд▓реНрдпрд╛рдВрдиреА рд╕рдореГрджреНрдз рдЕрд╕рддреЗ, рддреЗрд╡реНрд╣рд╛ рддреЗ рд╕рдорд╛рдЬрд╛рд╕рд╛рдареА рдордЬрдмреВрдд рдкрд╛рдпрд╛ рдШрд╛рд▓рддреЗ. рд╣реЗ рд╡рд┐рджреНрдпрд╛рд░реНрдереА рдЬреНрдЮрд╛рди рдЖрдгрд┐ рд╕рд╣рд╛рдиреБрднреВрддреАрдиреЗ рд╕реБрд╕рдЬреНрдЬ рдЕрд╕реВрди, рднрд╛рд░рддрд╛рдЪреЗ рднрд╛рд╡реА рдиреЗрддрд╛, рдирд╡рдкреНрд░рд╡рд░реНрддрдХ рдЖрдгрд┐ рдмрджрд▓ рдШрдбрд╡рдгрд╛рд░реЗ рдирд╛рдЧрд░рд┐рдХ рдмрдирдд рдЖрд╣реЗрдд.

    рдПрдХрдВрджрд░реАрдд, рднрд╛рд░рддрд╛рддреАрд▓ рд╢рд╛рд▓реЗрдп рд╢рд┐рдХреНрд╖рдгрд╛рдЪреА рд╕рджреНрдпрд╕реНрдерд┐рддреА рдЖрд╢рд╛ рдЖрдгрд┐ рд╢рдХреНрдпрддрд╛ рдпрд╛рдВрдиреА рднрд░рд▓реЗрд▓реА рдЖрд╣реЗ. рдпреЛрдЧреНрдп рдорд╛рд░реНрдЧрджрд░реНрд╢рди рдЖрдгрд┐ рд╕рдВрдзреА рдорд┐рд│рд╛рд▓реНрдпрд╛рд╕, рдореБрд▓реЗ рдХреЗрд╡рд│ рд╢рд┐рдХрдд рдирд╛рд╣реАрддтАФрддреЗ рд╡рд┐рдХрд╕рд┐рдд рд╣реЛрдд рдЖрд╣реЗрдд. рддреЗ рд╡рд╛рд░рд╕рд╛ рд╕рдордЬреВрди рдШреЗрдд рдЖрд╣реЗрдд, рддрдВрддреНрд░рдЬреНрдЮрд╛рди рд╕реНрд╡реАрдХрд╛рд░рдд рдЖрд╣реЗрдд, рдЖрдгрд┐ рдЖрдкрд▓реНрдпрд╛ рд╕рднреЛрд╡рддрд╛рд▓рдЪреНрдпрд╛ рдЬрдЧрд╛рдд рдЕрд░реНрдердкреВрд░реНрдг рдпреЛрдЧрджрд╛рди рджреЗрдд рдЖрд╣реЗрдд.

    – рд╕реБрд░рдЬ рджрд┐рд▓реАрдкрд░рд╛рд╡ рдХреБрд▓рдХрд░реНрдгреА